Мас болып көлік жүргізгендер жеңіл жазалануы мүмкін

«Ауыл» партиясынан сайланған мәжіліс депутаты Николай Арсютин Ішкі істер министрлігінен мас болып рөлге отырғандарға қолданылатын жазаға дәлелді талдау жасап, қандағы алкоголь мен есірткі заттарын тексерудің бірыңғай ережесін әзірлеуді, жүргізушіге зертхана таңдау мүмкіндігін беруді сұрады.

«Азаматтар осы баптан (Әкімшілік кодекстің 608-бабы — Kolesa.kz ескерт.) бірқатар келеңсіз салдар туындағынын айтып жүр. Жүргізуші куәлігінен 7 жылға айыру — әлемдегі ең қатал жазалардың бірі. Нормада ереже бұзу әрекетінің ауыр-жеңілдігі, жол апатының болмауы, алкогольдің ең төменгі мөлшері және т.б. жағдайлар ескерілмеген», — деді депутат министрге жолдаған сауалында.

Н.Арсютиннің айтуынша, жүргізушілер тек медициналық қорытындыға сүйеніп, құқық бұзу әрекетінің дәрежесі ескерілмейтініне және әкімшілік сот істі қағаз жүзінде қарайтынына шағымданады. Бульдозер, кран және жүк көлігін жүргізетіндер, таксистер мен курьерлер жұмыссыз қалады. Еңбек министрлігінің есебінше бұл салаларда 500 мың адам еңбек етіп жатыр.

Мәжіліс депутаты жазаның тым қатаң болғаны жемқорлық қаупін күшейтетінін атап өтті. Мұны азаматтардың арыз-шағымы растаған. Мастықты анықтау әдісінің объективтілігі және алкоголь мен есірткіге тестілеуде қате кететініне де шағымданатындар көп.

ҚР ІІМ Әкімшілік полиция комитеті хабарлағандай, Әкімшілік кодекстің 608-бабына өзгеріс енгеннен бері 200 мыңнан аса адам жауапқа тартылған. 2022–2024 жылдары болған 62 мыңнан аса жол апатының 1266-сына мас жүргізушілер себеп болған.

Бірқатар мемлекет ішімдікке ішіп көлік жүргізгендерге дифференциал жаза қолданады. Мысалы, Германияда жауапкершілік градациясы бар: 0.5 промиллеге дейін алкоголь ішсе — айыппұл; 0.5–1.1 промилле — айыппұл және жүргізуші куәлігінен уақытша айыру; 1.1 промилледен жоғары — қылмыстық жауапкершілік. Францияда 0.5 промилледен асса, айыппұл салады және куәлігінен 3 жылға айырады, бірақ жол апатына түссе немесе тест тапсырудан бас тартса шара қатаңдайды. АҚШ-та айыппұл салу, міндетті курста оқыту және бас бостандығынан айыру қолданылады. Бірақ жүргізуші ары кетсе 3-5 жыл көлік тізгіндей алмайды. Ресейде бірінші рет ереже бұзғандарды 1.5–2 жылға көлік басқару құқығынан айырады.

Мәжілісмен «Ауыл» фракциясы жақында Әкімшілік кодекстің 608-бабына өзгеріс енгізу жөнінде ұсыныс дайындап, оны ІІМ өкілдерімен бірге талқылайтынын айтты.

Мас күйде рөлген отырған азаматты 7 жылға жүргізуші куәлігіен айырып, 15 тәулікке қамау тым қатал жаза деп есептейсіз бе?