Апат көбейсе — сақтандыру қымбаттайды

Қаржы нарығын реттеу агенттігі Сақтандыру нарығын дамытудың 2030 жылға дейінгі бағдарламасын әзірледі. Қазір елімізде сақтандырудың 8 міндетті және 10 белгіленген түрі бар. Соның бірі — Көлік құралы иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі хабарлағандай, реформаның басты мақсаты — сақтандыру полисінің құнын әділ етіп, төлемнің ашықтығын қамтамасыз ету және жол апаты салдарынан келген залалды өтеу рәсімін жеңілдету.

Ол үшін сақтандыру заңнамасына мынадай өзгеріс енеді:

• Полис құнын жүргізушінің жеке тәуекелін ескере отырып белгілеу.
• Сақтандыру сыйақысын есептеген кезде Бірыңғай сақтандыру базасы мен ҚР ІІМ ақпараттық жүйесіндегі дерек негізінде жүргізушілерді скоринг арқылы бағалау жүйесін енгізу. Баға белгілген кезде шығын тарихы, көлік жүргізу стилі, жол ережесін бұзу фактілері, жүргізушінің сипаттамасы (көлік жүргізген уақыты мен жасы), машинаның ерекшелігі (жүрген жолы, пайдалану режимі, жүретін өңірі) ескеріледі. Жүргізушіні бағалау әдістемесі құжат жүзінде бекітіліп, сақтандыру тәуекеліне қатысты факторларға негізделуге тиіс.
• Сақтандырушылар полис құнына әсер еткен негізгі факторды клиентке ашық көрсетуге тиіс, сондай-ақ тәуекелді бағалау нәтижесін талқылауға және оны қайта қарауға мүмкіндік беруі керек.

Соның нәтижесінде тәртіпті жүргізушілер үшін сақтандыру шарты тиімдірек болады. Ал жол апатына жиі түсетіндердің полисі қымбаттайды.

Жаңа есептеу жүйесіне көшу кезең-кезеңмен жүзеге асады. Алғашқы кезеңде жүргізуші мен көлігінің жеке сипаттамасы сақтандыру полисінің құнына ±20 % әсер етеді. Ал сынақ кезеңі аяқталған соң заң жүзінде бірыңғай тарифтік дәліз белгіленеді, сақтандырушылар полис құнын соның шегінде анықтай алады.

Сондай-ақ сақтандыру төлемінің мөлшерін анықтау ашық болу үшін қосалқы бөлшектердің құны мен жөндеу жұмысына жұмсалатын еңбек шығынының бірыңғай анықтамалығы құрылады. Бұл залал көлемін бағалауды бір ізге түсіріп, есептеудегі айырмашылықты азайтуға және көлік иелері үшін сақтандыру төлемінің мөлшерін болжамды етуге мүмкіндік береді.