BYD гибридін алғандар қосымша кедендік баж төлейді

Мемлекеттік кірістер комитеті 2025 жылы электромобиль ретінде жеңілдікпен кедендік алым мен ҚҚС төлемей тіркелген гибрид иелерінен миллиондаған теңге өндіріп алмақшы. Бірқатар БАҚ 5 мың азаматтың шоты бұғатталғанын хабарлады. 31.kz мысал ретінде 2025 жылы Қытайдан 7.5 млн теңгеге гибрид BYD Destroyer 05 сатып алған Нариман Сәндібектің әңгімесін жариялады. Оның айтуынша седанды кеденде рәсімдеп, құжатын тексеріп, Қазақстанда тіркеген. Бірақ арада бір жыл өткен соң банктегі шоты бұғатталған. Мемлекеттік кірістер департаменті одан кедендік алым ретінде шамамен 1 млн теңге қосымша ақы төлеуін талап еткен.

Жүргізушілердің шағымына жауап ретінде ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті ресми парақшасында мынадай түсіндірме жариялады:

«BYD маркалы гибрид көлік құралын кедендік декларациялау кезінде жалған мәлімет берген сыртқы экономикалық қызметке қатысушылардың салық кабинетіне анықталған заңсыз әрекет туралы хабарлама жолдадық. Мұндай хабарлама 450 сыртқы экономикалық қызметке қатысушы рәсімдеген 623 автомобильге ғана қатысты, ал бұл шара жаппай сипат алды деген ақпарат шындыққа сәйкес келмейді. Қолданыстағы заңнама бойынша 45 заңды тұлға мен жеке кәсіпкердің банк шотының шығыс операциясы шектелді.

Бақылау шарасын жүргізуге гибрид көлік құралдарының электр қозғалтқышының 30 минуттық қуаты жөнінде жалған мәліметтің көбеюі негіз болды. Бұл машиналарды кедендік алымнан заңсыз босатуға ықпал еткен».

МКК өкілдері Kolesa.kz редакциясына хабарлағандай, тексеріске марка мен моделі бірдей машиналар үшін әртүрлі СЭҚ ТН коды көрсетілгені себеп болған. Қытай брендінің Қазақстандағы ресми өкілдері мұндай машинаны кедендік алымдарды төлей отырып рәсімдеген, ал кей тұлға дәл сол модельді кедендік баж бен төлемнен босатылған көлік ретінде есепке қойған. Тексеріс барысында құжаттан сәйкес келмейтін дерек анықталып, соның нәтижесінде азаматтарға қатысты шара қабылданды. Банк шоты уақытша бұғатталған жеке тұлғалардың бәрі жеке кәсіпкер ретінде тіркелген.

BYD Destroyer 05 (Chazor) — параллель-тізбекті гибрид. Оның DM-i жүйесі автомобильдің тек электр қуатымен жүруіне мүмкіндік береді, ал іштен жанатын қозғалтқыш генератор рөлін атқарады, дөңгелекпен тікелей байланыса да алады. Осы ерекшелік машинаны рәсімдеген кезде мемлекеттік органдар арасында дау туғызған. Сондай-ақ утиль алым мәселесі қалай шешілгені белгісіз, егер көлік электромобиль ретінде рәсімделсе, олар бұл төлемнен де босатылған болуы мүмкін.

Объективті бақылау мақсатында BYD-дің ресми өкілі ұсынған техникалық сипаттама мемлекеттік кірістер органының аумақтық бөлімшелеріне беріледі. Олар осы ақпаратты пайдаланып, машинаны тіркеген кезде көрсетілген деректің шын-өтірігін анықтайды.