БИ-95 бензині: бұл қандай жанармай?

BioPetrol Company компаниясы сұйық отынның жаңа түрін оңтүстік астанаға жеткізе бастады. БИ-95 — 8 %-ын биоэтанол құрайтын бензин. Бұл спирт дәнді терең өңдегенде қалатын қалдықтан жасалады. Компания мұндай қоспа бензиннің әдеттегі қасиеттерін сақтайды, бірақ экологияға анағұрлым қауіпсіз деді. Литрі 315 теңге тұрады, яғни ол АИ-95-тен сәл арзан.

Экожанармай қозғалтқышқа қалай әсер етеді

Зауыт өкілдері БИ-95-ті қолданса, мотор еш өзгермейді деп мәлімдеді. Сынақ барысында биоэтанол қосу қозғалтқыштың жұмысына ықпал етпейтіні анықталған. Агрегаттың қуаты мен айналу моменті дәстүрлі бензин деңгейінде қалады. Бірақ ең бастысы — экологиялық әсер. Тест нәтижесіне сүйенсек, оны пайдаланғанда майда дисперсті бөлшектердің тарауы — 70 %, азот оксидінің тарауы — 25 %, ал парник газ көлемі 60–70 % кеміген. Соған қарағанда осы отын түрі қара түтіннен көз ашпайтын Алматының үшін аса пайдалы болатын сияқты.

«Бензинді бірнеше мемлекет қолданып жүр. 20 жыл бойы ЕО, АҚШ және Жапония үшін стандарт саналады. Біздің елдегі биоэтанол халықаралық нарыққа бейімделген. BioPetrol Company жанармайды 2022 жылдан бері Еуроодақ пен Ұлыбританияға жеткізіп жатыр» деп мәлімдеді компания өкілдері.

Фирма жарты жыл бойы БИ-95-ті шекті мөлшерде ұсынды: оны тек бірнеше бекет сатты. Жуырда Ros Petrol Алматы мен Алматы облысында саудалай бастады. Холдинг келер жылы биоэтанол шығаратын екінші зауытының іргетасын қалайды, 2029 жылы құрылысты аяқтап, бүкіл Қазақстанға жеткізуге ниетті. Топтама да кеңейіп, нарыққа БИ-92 шығады.

Әлемдік тәжірибе

E10 биобензинін (біздің БИ-95-тің баламасы) 2000 жылдардың басында Германиядағы жанармай бекеттері сатты. Алайда 2011 жылы сол кездегі моторларға кері әсер етті деген желеумен саудасы тоқтап қалды. Көлік иелері қозғалтқыштың шығыны көбейіп, қуаты кеміді деп шағымданған. Биоотынның калориясы аз болғандықтан агрегаттың айналымы азайып, газды басқанда «шашалатын» болыпты. Бірақ мұндай кемшілік E10 пайдалануға арналмаған карбюраторлы мотордан байқалған.

Экобензиннің агрессиялық әсері де беделінен айырды, биоэтанол шанаққа тиіп кетсе, лак жабынын зақымдайды екен. Себебі ол ылғал жұтуға бейім, салдарынан кейбір ескі моторды тот басып кеткен.

Уақыт өте келе E10 біраз жақсарды, қазір Германия, Франция, Финляндия, Швеция, Польша және тағы бірқатар елде жақсы өтіп жатыр.

Қазақстанда биожанармайдың жағдайы қалай?

Жергілікті кәсіпорындар 2008-2009 жылдары биоотын өндірмек болған. Алайда «Биохим» зауыты жабылып қалды. Заңмен байланысты бірнеше процедурадан кейін активтері BioPetrol Company ЖШС-нің меншігіне өтті, қазір мекеме биоэтанол шығару процесіне қайта жан бітіруге тырысып жатыр.

Зауыт өкілдері Kolesa.kz редакциясына 15 жыл бұрын қарт құрлықтағы көлік иелері тап болған мәселе біздің жүргізушілерді алаңдатпауы керек деді. БИ-95 әзірлегенде BioPetrol Company этанолдың ылғал жұтуына жол бермейтін арнайы қоспалар пайдаланады. Әзірлеу кезеңінде отын көптеген тестіден өтіпті. Компания бензинді Шымкенттегі мұнай зауытынан алады да, Алматы маңындағы мұнай базасында араластырады және мамандар өндірістің әр кезеңін қатаң бақылайды.

БИ-95-ті пайдалану қажет пе?

Жаңа модельдерге экобензиннің зияны тимейді, дегенмен алдымен көліктің нұсқаулығын мұқият оқып, бензобактың люгіндегі ақпаратпен танысқан абзал. 2010 жылға дейін шыққан ескі машинаға қатысты нақты жауап бере алмаймыз. Біраз уақыт бұрын DAT (Deutsche Automobil Treuhand GmbH) сарапшылары биоэтанол құюға болмайтын автомобильдердің тізімін жариялады, бірақ онда қазір жолда жүрген кей марка мен модель жоқ.

Тізімге енген көлікке БИ-95 құйған жағдайда не істеу керек?

Аз ғана болса, мөлшерін кеміту үшін үстінен әдеттегі бензин құйыңыз. Ал бакты толтырып алсаңыз, сервистегі мамандардан кеңес алмай тұрып, оны жүргізбеген дұрыс.