Биыл жаздың аяғында мегаполисте арнайы экологиялық талап енгізу туралы құжат жобасы қоғам талқысына шықты. Жоба бойынша билік Алматыны шығарынды деңгейі төмен аймақтарға бөледі, техникалық тексеріс процедурасын қатаңдатады, автопаркті жаңартуға және ауа сапасын жақсартуға бағытталған тағы бірқатар шара ұйымдастырады.
Экологиялық категориясы төмен көлік иесі кейбір ауданға кіргені үшін ақы төлейді деген норма талқыға түсті. 30 желтоқсанда қала билігі Алматы мәслихатының XL сессиясында ауаны қорғау ережесін бекітті.
Құжаттың толық мәтіні және өзгерістер күшіне енетін мерзім әзірге жарияланған жоқ, бірақ сессияға қатысушылар біраз мәлімет берді.
Шенеуніктер ұсынған есеп бойынша былтыр Алматыдағы зиян шығарындылар көлемі 189 мың тоннаға жеткен. Оның 112.7 мың тоннасын көліктер таратыпты. Euro-0 экологиялық класына кіретін машиналардың үлесі — 84 %.
Шығарынды деңгейі төмен аймақтар
LEZ ішінде шыққан газды тазалайтын жүйесі жоқ арнайы техниканы қолдануға және шығарынды деңгейі сәйкес келмейтін көлікті пайдалануға тыйым салынады. Мамандар оны жаңа техбайқау процедурасы арқылы анықтайды.
LEZ ішіндегі қосымша ережелер:
- газ тартылған аудандарда қатты және сұйық отын пайдалануға рұқсат жоқ;
- техника сүзгімен жабдықталуға тиіс;
- қуаты 10 кВт-тан асатын генераторды тазалау жүйесінсіз пайдалануға тыйым салынады;
- пиротехника қолдануға болмайды;
- көше тазалау мен көктайғаққа қарсы күрес ережесі қатаңдады.
Жүргізушілерге екінші техникалық тексерістен өтудің қажеті жоқ. Олар шығарынды деңгейін станцияларда, бірақ барлық емес, тек жаңа жүйеге ерікті түрде қосылған, сонымен қатар катализатор бар-жоғын тексере алатын жерде өлшей алады.
Алматыға ақы төлеп кіру
Әкімдік LEZ-ге кіргендерден ақы алмайды. Алғашқы кезеңде жоба пилоттық сипатта болады, барлық шара сынақтан өтіп, қоғамдық көлік желісі дамығаннан кейін ғана әкімдік төлем енгізу мәселесін қайта қарастырады.
Ереже енгізу үшін цифрлық мониторинг жүйесін жасау керек. Онымен қала тұрғындары сезгектерден алынған нақты уақыттағы деректі, аудандағы ластағыш техника туралы ақпаратты, жоба туралы жаңалықты біле алады және ластаушыларға шағымданады.
Қолдау шаралары
Құжат бойынша экологиялық таза көлікке көшу және қаладағы ескі техниканы азайту үшін қолдау шаралары көзделген. Негізгісі — халықтан машина сатып алу. Бұл бағдарламаның нақты параметрлері 2026 жылдың аяғына дейін белгіленеді. Билік қазірдің өзінде Алматы тұрғындарынан автомобильді орташа бағамен сатып алмақшы, бірақ жарамсыз, утилизация пунктіне өз бетінше жете алмайтын техниканы алмайды. Машина 2025 жылғы 1 қыркүйекке дейін қалада тіркелген болуға тиіс.
Үкімет басқа қолдау шараларын әзірлеп, 2026 жылдың аяғына дейін жариялайды.
Комментариев: 0