Сәнді көлік салығы. Тариф қандай, кім төлейді?

Құжатқа сай Салық кодексінің 537-бабына «Кедендік құны 75 млн теңгеден асатын жеңіл автомобиль мен өзге де моторлы көлік құралы және 100 млн теңгеден қымбат яхта, катер мен ұшаққа» жаңа акциз салынады. Алым «көлік құралы құнының 10 %-ына тең» болады.

Импорттаушы заңды және жеке тұлғалар акциз төлейді. Төлем бір реттік болады. Яғни «байлық салығы» автосалондағы люкс машина құнына қосылып, оның бағасын өсіреді. Бірақ жобаның бірнеше түсініксіз тұсы бар.

Біріншіден, Салық кодексінің 536-бабындағы акциз төленетін тауар тізіміне құны 75 млн теңгеден жоғары автомобиль кірмеген. Тізімге қосуды ұмытып кеткен бе, белгісіз.

Екіншіден, 537-бапта кедендік құны 75 млн теңгеден асатын автомобильге қосымша акциз салынады деп жазылған. Кедендік құн шот-фактурада көрсетілген машина бағасы және көлікті шекараға дейін жеткізу, тиеу/түсіру, шекарадан өткізу пунктіне дейінгі сақтандыру, комиссия мен делдал қызметі, кедендік ресімдеу сомасы сияқты нақты шығындарды қамтиды. Бірақ сол бапта акциз сомасы көлікті сатып алғандағы бағаның 10 %-ы деп көрсетілген. Кедендік құнды емес, шот-фактурадағы бағаны айтып тұр ма? Сонда акциз қай сомаға салынады? Сұраққа жауап жоқ.

Үшіншіден, сән-салтанат салығын есептейтін шекті баға 75 млн теңге. Кодекстегі барлық төлем ең төменгі айлық көрсеткішке байланысты. Неліктен дәл осы жолы соманы АЕК-пен емес, теңгемен санағаны белгісіз. Автосалондағы автомобиль құны шетел валютасының бағамына байланысты. Мысалы, Toyota Land Cruiser 300-дің үздік комплектациясы қазір 69.5 млн теңге (136 630 доллар) тұрады. Кейінгі кезде валюта бағамы жылдам ауытқып жүргенін ескерсек, жақында «крузерге» де акциз салынуы мүмкін.

Мәжілісмендер кодекс жобасын мақұлдады, қазір сенат қарап жатыр. Құжат президентке жеткенше олқылық түзеледі деп үміттенеміз.