Импорттаушылар көліктің электрондық паспортын неге айлап күтеді?

Қазақстанда КҚЭП берудегі қиындық туралы шағым 2024 жылдың аяғы мен биыл жыл басынан бері айтылып жүр. Автомобильді жеке пайдалану мақсатында әкелген азаматтар мен кәсіпкерлердің айтуынша электрондық паспортты алу бірнеше аптадан екі айға дейін созылады. Мұның себебі неде?

Электрондық паспорт жүйесіне жауапты Өнеркәсіп министрлігі Kolesa.kz редакциясына құрылым регламент аясында жұмыс істеп тұрғанын хабарлады. Паспорт әрі кетсе бір сағатта дайын болады, бірақ ол үшін өтінімді дұрыс толтыру қажет. Қазіргі кезек қателерге байланысты пайда болған.

Біріншіден, өтінімді рәсімдейтін зертханалар қате жібереді. Мысалы, ЖСН орнына БСН көрсетуі немесе бір таңбаны дұрыс енгізбеуі мүмкін. Кезекте тұрғандар онсыз да аз емес, ал өтінімен қате табылса, оні түзетуге жібереді де, кезекке қайта тұруға тура келеді. Кейде мұндай жағдай бірнеше мәрте қайталанады. Егер өтінімде бірнеше кемшілік болса, жүйе оларды бір-бірден емес, бірден анықтайды. Бірақ адами факторға байланысты өтінім беруші болмашы кемшіліктің кесірінен кезектің соңына сырғып кетуі мүмкін.

Екіншіден, кейінгі кезде кезек пен күту уақытының ұзаруына өзге де себептер әсер етіп отыр. Ең бастысы — автомобиль импорты артты. Өнеркәсіп министрлігі хабарлағандай, тағы бір маңызды фактор — 2023–2024 жылдары көлік әкеліп, бірақ тіркемеген азаматтардан түскен өтінім көп. Олар алғашқы тіркеу сомасы 500 АЕК-ке өспей тұрып машинасын есепке қоюға асығып жатыр. 2023 жылғы автомобиль 2026 жылы 1 қаңтардан бастап «шыққанына 3 жылдан асқан» автомобиль категориясына өтеді, ал мұндай машинаны алғаш тіркеу құны 50 АЕК-тен (196 600 теңге), 500 АЕК-ке бір-ақ өседі. Жаңа АЕК мөлшерін ескерсек, бұл 2 млн теңгеден жоғары сома. Осыны ескерген жүргізушілер көлігін тездетіп тіркеуге кірісіп кетті. Бірақ олардың өтінімі 2023–2024 жылдары Көлік құралы құрылымының қауіпсіздігі туралы куәлік алу үшін «Е-КТРМ» ақпараттық жүйесіне енгізілген дерек бойынша рәсімделеді. Демек одан тағы бір проблема туындайды.

Бұған дейін Көлік құралы құрылымының қауіпсіздігі туралы куәлік «Е-окно» ақпараттық жүйесінде тіркелген, ал былтыр қарашадан бастап бұл функционал «Е-КТРМ» жүйесіне көшті. «Е-окно» жүйесіне мәлімет қолмен енгізілген, қате көп кездеседі. Соның бәрі жаңарған «Е-КТРМ» жүйесіне көшіп отыр. Ал электрондық паспорт рәсімдеген кезде осы жүйеден алған деректен қате табылады. Мамандар мұндай өтінімді түзеу үшін қайта жібереді.

Деректі бір жүйеден екіншісіне көшірген кезде де кідіріс пайда болады. Кей ақпарат тасымалдау барысында мүлде жоғалып кетуі ықтимал.

Өнеркәсіп министрлігі импорттаушыларға өтінімдегі барлық мәліметті мұқият тексеруге кеңес берді. Бірақ мәселе қашан толық шешілетінін нақты айта алмады.