Сақтандыру полисін қосымша қызметсіз рәсімдеуге болмай ма?

Оқырмандар сақтандыру полисін сатып алатын кезде қиындыққа тап болғанын Kolesa.kz редакциясына хабарлады. Компаниялар күздің басынан бері қосымша келісімшарт жасаспай не КАСКО рәсімдемей немесе брокер қызметінің ақысын төлемей полис беруден бас тартып жатыр.

Редакция өткізген тексерістің нәтижесі қандай

Оқырмандардың шағымын тексеру барысында кейбір компанияның сайтында полис онлайн рәсімделмеді. Басқалары Алматыдағы класы жоғары жүргізушіге ғана берген. Енді көлік жүргізіп бастаған адамның немесе басқа өңірде, соның ішінде Астанада тіркелген машинаның деректерін жазғанда жүйе істемей қалды.

Мұндай жағдайда не істеу керек? Бір ғана жолы бар — компанияның кеңсесіне немесе агентіне бару.

Агенттер болса қосымша келісімшартсыз полис рәсімдемейді. Сақтандырушылар қосымша қызмет үшін неліктен ақы төлеу керегін түсіндіретін ресми құжат көрсете алмады. Жеке сөйлескенде олар басшылықтың бұйрығы осындай деді.

Қазір нарықтағы 20 компанияның 4-5-еуі ғана қосымша келісімшартсыз міндетті сақтандыру полисін береді. Оның өзін тек класы жоғары Алматы тұрғыны рәсімдей алады. Мұны онлайн алайын дегенде байқадық. Компанияларда қосымша келісімшарт жасасуға лицензиясы бар. Олар заңды бұзып отырған жоқ, бірақ жүргізуші мұндай келісімшарт жасасуға міндетті емес. Алайда полис рәсімдегенде таңдау берілмейді.

Сақтандыру нарығының сарапшылары не дейді?

Сақтандырушылардың қазіргі ұстанымын «Страховой брокер ONE» ЖШС-нің директоры Ерғали Бегімбетов түсіндірді. Оның пікірінше қазір Қазақстандағы міндетті автосақтандыру нарығы дағдарысқа ұшырады. Жүргізушілерден жиналған жарна төленетін өтемақы сомасына тең. Сондықтан компанияларда шығынды өтеуге, қор жинауға және жұмысын жалғастыруға қаражат қалмайды. Заңнмаға сәйкес компаниялар мұндай кластан бас тарта алмайды.

«Сонда компания өзіне тиімсіз өнімді сатуға міндетті, бағасын да көтеру мүмкін емес және бұл саладан шыға да алмайды. Жүргізушілер тап болған жағдайдың себебі — осы. Сақтандырушылар клиент басқа компанияға кетеді деген үмітпен аз полис сатады және өтемақы мөлшерін барынша төмендетеді. Шығынның орнын қосымша қызмет арқылы толтыруға немесе сайтта көп шығын әкелетін клиентке полис сатып алуға мүмкіндік бермейтін шектеу қоюға тырысады.

Мысал ретінде асхананы алайық, заң бойынша оған нанды 20 теңгеден қымбат сатуға болмайды, ал оның өзіндік құны — 40 теңге. Асхана нан сатудан бас тарта алмайды. Біраз уақыттан кейін нанды тек салатпен бірге сата бастайды. Мұнда да жағдай осындай: „Жолдағы көмек“, „Лайт КАСКО“, „АҚЖМС+“ — бағанағы „салат“. Компания міндетті полистен шеккен шығынының бір бөлігін осылай өтейді.

Негізгі өнімді заң бойынша өзіндік құнынан арзан сату керек болса, бизнес одан табыс табудың басқа жолын іздейді», — деді Ерғали Бегімбетов.

Сақтандыру брокері бұл тұжырым компаниялардың әрекетін түсіндіреді, бірақ ақтамайды деді. Заң қосымша қызметті тықпалауға, яғни клиентті өзіне қажет емес өнімді немесе қызметті амалсыз сатып алуға мәжбүрлеуге тыйым салады. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі де қосымша қызметті тек клиенттің келісімімен сатуға болатынын растады. Полис құны заңнамадағы формула бойынша қатаң есептеледі.

Жүргізушілер не істеуі керек?

Полис рәсімдегенде, әсіресе онлайн сатып алғанда төленетін жалпы соманы және өтінімге автоматты түрде қосылатын қосымша пакеттерді мұқият тексеру қажет. Қосымша қызметсіз полис сатып алу мүмкін болмаса, сақтандыру компаниясының кеңсесіне барып, талап етуге немесе Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне шағымдануға болады. Ал e-Otinish арқылы жолданған өтініштің жауабы келгенше бір аптадан көп уақыт кетуі мүмкін. Сақтандыру полисінің мерзімі бүгін аяқталғанда немесе жаңа көлік сатып алғанда адам біраз уақыт көлік тізгіндей алмай қалуы ықтимал.