Наурыздан бастап жол ережесін бұзғандарға жаңа айыппұл салынады

Депутаттар желтоқсанда мақұлдаған Әкімшілік кодекске қосылған өзгеріс 2025 жылғы 13 наурызда күшіне енеді. Сол күннен бастап Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексте жаңа нормалар пайда болады, жол ережесін бұзған кейбір әрекет үшін жаза қатаңдап, кейбірі үшін жеңілдейді.

Қандай жаңалық бар

593-баптың 1-2-бөлігі бойынша: «Жолаушыны көлік құралы кабинасының (салоны) сыртында тасымалдау, жолаушының көлік терезесі немесе люгінен шығып тұруына және жүріп келе жатқан есікті ашуына жол беру сияқты жағдайларда 10 АЕК айыппұл салынады».

13 наурыздан бастап 615-бапқа да өзгеріс еніп, терезеден немесе люктен денесін шығарған жолаушы 10 АЕК айыппұл арқалайды.

Бұл ережені күн жылығанда сапарға шығатын жүргізушілер мен жолаушылар және жыл сайын түлектер шеруін өткізетін оқушылар ескергені жөн. Енді машина терезесінен, төбедегі люктен денесін шығарғаны үшін айыппұл төлеуге тура келеді.

Қарсы жолаққа шыққан мүгедек жүргізушілер де жауапқа тартылады. Әдетте бұл ережені бұзғандар алты айға жүргізуші куәлігінен қағылады. Бірақ мүгедектерге мұндай жаза қолдануға болмайды. Сондықтан 13 наурыздан бастап 596-бап 3-1-тармақпен толығып, қарсы жолаққа шыққан мүгедек жүргізуші 30 АЕК айыппұл төлейді.

Тағы қай норма қатаңдайды?

596-бапқа 4-1 тармақ қосылады, ол бойынша қарсы жолаққа шығып, жол апатына түссе (ешкім зардап шекпесе), жүргізуші 9 ай көлік жүргізбейді.

Сондай-ақ теміржол өткелінен өту ережесін бұзғандарға жаза күшейеді. Бұған дейін жүргізуші 607-бап бойынша 10 АЕК айыппұл төлейтін, енді жаза 20 АЕК болады. Егер жүргізуші жол апатына түссе (ешкім зардап шекпесе), 9 айға куәлігінен айырылады.

Жедел жәрдем немесе полиция көлігіне басымдық бермеген жүргізушіге айыппұл 7-ден 20 АЕК-ке өседі. Мұндай әрекет бір жылда екінші рет қайталанса, айыппұл мөлшері 15 емес, 40 АЕК болады (598-бап).

Қандай жеңілдік болады?

13 наурыздан бастап Әкімшілік кодекстің 610-бабына өзгеріс еніп, ешкім зардап шекпеген жол апаты үшін 20 АЕК айыппұл салынады. Бұрын мұндай жағдайда жүргізуші алты ай көлік басқара алмайтын. Ал бір жыл ішінде тағы апатқа түссе немесе оқиғадан кісі зардап шексе, 9 айға жүргізуші куәлігінен айырылады.

597-бапқа енген өзгерістің арқасында автотұрақ ақысын төлемегендерге 3 емес, 1 АЕК айыппұл салынады. Бір жыл ішінде екінші рет ереже бұзғандарға салынатын айыппұл 5-тен 2 АЕК-ке азаяды.

1 қыркүйектен бастап не өзгереді

Күзде Қазақстанда жаңа жаза түрі — қоғамдық жұмысқа тарту қолданысқа енеді. Жедел жәрдем немесе полиция көлігіне бір жылда екінші мәрте басымдық бермегені үшін тағайындалған 40 АЕК айыппұлды жиырма сағат қоғамдық жұмыспен ауыстыруға болады.

Сондай-ақ жаяу жүргінші мен самокатшы сияқты жол қозғалысының өзге қатысушылары жол апатына себеп болған ережені бір жылда қайталай бұзса, балама жаза ретінде 20 сағат қоғамдық жұмысқа тартылады. Әкімшілік кодекстің 615-бабында ереже бұзған азаматты үш тәулікке қамау жазасы да сақталады.